Wat een walvis eet hangt af van de groep waartoe hij behoort. Baleinwalvissen, zoals de blauwe vinvis en de bultrug, leven van krill en kleine scholenvis die ze met hun baleinen uit het water zeven. Tandwalvissen, zoals de potvis en de orka, jagen actief op grotere prooi zoals inktvis, vis en soms zeezoogdieren. Hieronder lees je per groep precies wat er op het menu staat en hoeveel een walvis per dag wegwerkt.
Baleinwalvissen en krill
Baleinwalvissen zijn de grootste dieren ter wereld, maar ze eten een van de kleinste prooien: krill. Dat zijn kleine, garnaalachtige kreeftjes van enkele centimeters die in gigantische zwermen voorkomen. Daarnaast nemen veel baleinwalvissen kleine scholenvis zoals haring of ansjovis mee.
Het walvis voedsel zit dus aan de onderkant van de voedselketen, en juist daardoor is er zoveel van. Eén grote zwerm krill kan een walvis in één hap een enorme hoeveelheid voeding leveren. Plankton — het drijvende microleven in zee — vormt de basis: krill leeft van plantaardig plankton, en de walvis leeft van de krill.
Tandwalvissen en inktvis
Tandwalvissen pakken het anders aan. Met hun tanden grijpen ze grotere prooi. De potvis is gespecialiseerd in inktvis en duikt daarvoor honderden tot meer dan duizend meter diep, op zoek naar pijlinktvis. Orka’s hebben een breder menu: afhankelijk van de familiegroep eten ze vis, zeehonden, pinguïns of zelfs andere walvissen.
Tandwalvissen vinden hun prooi met echolocatie. Ze sturen klikgeluiden uit en luisteren naar de echo, zodat ze ook in pikdonker diep water precies weten waar hun prooi zit.
Hoeveel eet een walvis per dag?
De hoeveelheid hangt sterk af van de soort en het seizoen. Grote baleinwalvissen eten vooral in de zomermaanden, wanneer de voedselgebieden bij de polen vol zitten met krill. In die periode kan een blauwe vinvis enkele tonnen per dag verstouwen. In de wintermaanden, tijdens de trek en in de paargebieden, eten veel baleinwalvissen juist nauwelijks en teren ze op hun vetreserves.
Tandwalvissen eten het hele jaar door regelmatig, omdat ze niet zo’n extreme jaarcyclus kennen als de grote baleinwalvissen.
Hoe filteren baleinen het voedsel?
Baleinen zijn platen van keratine — hetzelfde materiaal als onze nagels — die als franjes aan de bovenkaak hangen. De walvis neemt een enorme hap water met prooi erin en sluit dan zijn bek. Daarna perst hij met zijn tong het water er door de baleinen weer uit, terwijl krill en visjes achter de franjes blijven hangen. Wat overblijft slikt hij door.
Sommige soorten, zoals de bultrug, drijven hun prooi eerst bij elkaar met een net van luchtbellen voordat ze toehappen. Zo wordt het walvis voedsel geconcentreerd en levert één hap zo veel mogelijk op.
Veelgestelde vragen
Eten walvissen mensen?
Nee. Baleinwalvissen eten alleen krill en kleine vis; hun keel is te nauw voor grote prooi. Tandwalvissen jagen op vis en zeezoogdieren, maar mensen staan niet op het menu.
Wat eet een walvis precies, plankton of vis?
Baleinwalvissen eten vooral krill (kleine kreeftjes) en kleine scholenvis. Echt microscopisch plankton vormt de basis van die voedselketen, maar de walvis eet vooral de krill die daarvan leeft.
Waarom zijn walvissen zo groot als ze zulke kleine prooi eten?
Juist omdat krill in enorme hoeveelheden voorkomt, kan een walvis met weinig moeite veel voeding binnenkrijgen. Dat overvloedige aanbod maakt extreme lichaamsgrootte mogelijk.